22 DE ABRIL: LA PACHAMAMA Y EL DESAFÍO DE RESTABLECER EL EQUILIBRIO CON EL TERRITORIO

“iskay chunka ariwaki killapi  , Pachamamaq p´unchawnin, Organización de las Naciones Unidas nisqapa kay iskay pachaq isk´unniyus watapi kamachisqa, yuyayman churanapaq imaynatachus pachamamata waqaychaspa, kawsaykunapaq,  kay (biodiversidad) nisqata, (crisis climática) kasqanta yachanapaq. Kay yuyaychaspa punchawqa mask´an runakunata pachamamawan allin kawsayta wiñachinankupaq, jinallataq ruwanakuykunata kallpachinanpaq allin wiñaypaq kananpaq .

Allin kawsay territorioq’ nisqa mana sapallan qhawasqa kanmanchu qhawayninmantaqa, aswanqa kanmi juk t’ika jhina tinkunakuykuna: runakunaq, kawsay yachaykunaq ta kanan tiyan kay (culturanchiqwan , jinallataq políticas nisqawan, chaykunaqmi kawsayta wiñachin.

Indígena pachapiqa, territorio mana sapaqlla maypichus kanman  aswanqa kawsayniyuq kallapachanunan , maywan runakuna ayninakuywan, uywanakuywan kawsanku. Ichaqa, políticas coloniales nisqakuna jamusqanwanmin kay tinkuyqa sinchita p’akisqa karqa, territorioq llap´ampi allin kawsayninta chinkachispa.”

Chayrayku rimay yuyaykunata kallpachayku:

• Ñawpaqta qhiparisqa runakunaq rimayninkunata kutichiyta atinchik, chaymanta runakunapaq historiata ruwanchik.
• kawsayta kallpachanchik, chaymanta kikinkunapaq kamachiyta mask’aykunata yanapanchik.
• Yachaykunata, ñawpaq yachaykunatapa, miraymanta mirayman apachiyta atinchik. .
• Pachamama biodiversidad nisqawan khuska jampiy yachaykunata kallpachanchik.